CO2-compensatie en offsets: werkt het echt?

Wat is CO2-compensatie?

CO2-compensatie (carbon offsetting) houdt in dat je elders broeikasgassen laat vermijden of vastleggen via gecertificeerde projecten zoals boomplant of hernieuwbare energie. Na de Green Claims Directive mag je vanaf september 2026 niet meer claimen dat je carbon footprint nul is op basis van offsets. In een ESG-strategie geldt: eerst meten en reduceren, dan compenseren wat overblijft.

CO2-compensatie (of carbon offsetting) betekent dat je elders CO2 laat besparen of vastleggen om je eigen uitstoot te "neutraliseren". Denk aan boomplantprojecten, cookstove-projecten in Afrika, of het beschermen van regenwoud.

Je koopt dan carbon credits: certificaten die bewijzen dat ergens ter wereld een ton CO2 is vermeden of vastgelegd.

Werkt het?

In theorie wel. In de praktijk is het ingewikkeld. De kwaliteit van offset-projecten loopt sterk uiteen. Onderzoek van onder andere The Guardian en Berkeley heeft aangetoond dat veel projecten hun beloftes niet waarmaken. Bomen worden geplant en sterven, regenwoud wordt "beschermd" dat toch niet gekapt zou worden.

De betere projecten (Gold Standard, Verra VCS) hebben strengere verificatie, maar ook die zijn niet foutloos.

Wat zegt de Green Claims Directive?

Vanaf september 2026 mag je niet meer claimen dat je bedrijf "klimaatneutraal" of "CO2-neutraal" is op basis van offsets. De EU vindt dat misleidend, omdat je feitelijke uitstoot niet verandert.

Offsets kopen mag nog steeds. Maar je mag ze niet meer gebruiken in marketingclaims alsof je uitstoot daardoor nul is.

Wat mag je dan wel zeggen?

• "We compenseren X ton CO2 via Gold Standard-projecten, naast onze eigen reductie-inspanningen." Dat mag.
• "Wij zijn klimaatneutraal." Dat mag niet meer.

Het onderscheid zit in eerlijkheid: compensatie is een aanvulling op reductie, niet een vervanging ervan.

De juiste volgorde

De consensusaanpak is: eerst meten, dan reduceren, dan compenseren. Compensatie voor wat je (nog) niet kunt reduceren. Niet als makkelijke uitweg om je uitstoot te negeren.

Begin dus met een CO2-berekening, stel een reductieplan op, en overweeg compensatie voor de rest.